Biên giới lãnh thổ

3. Các tin tức liên quan khác

Philippines:

- Ngày 08/10, tại Hội nghị CEO toàn cầu lần thứ 24 do Forbes tổ chức tại Singapore, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cho biết, đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa Trung Quốc và ASEAN đang đạt được tiến triển bất chấp những bất đồng dai dẳng. Tổng thống cho biết những khó khăn trong quá trình đàm phán, nói rằng ngay cả định nghĩa của những từ thông thường cũng trở nên gây tranh cãi.[1]

- Ngày 26/9, phát biểu tại Phiên họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Philippines Theresa P. Lazaro cho biết, 25% của hơn 2 triệu thuyền viên trên thế giới là người Philippines, là một phần thiết yếu của huyết mạch thương mại toàn cầu, nhưng ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc xung đột và tấn công trên biển. Ngoại trưởng nhấn mạnh, an ninh hàng hải chính là an ninh con người; khẳng định luật pháp quốc tế, cùng với UNCLOS 1982, phải tiếp tục đóng vai trò vững chắc là hiến pháp của các đại dương. Ngoại trưởng Theresa P. Lazaro kêu gọi, thay vì chờ đợi các mối đe dọa xuất hiện, các quốc gia cần chủ động nghiên cứu một khuôn khổ, dựa trên nền tảng UNCLOS 1982, để thiết lập các quy tắc, quyền và nghĩa vụ rõ ràng điều chỉnh các cơ sở hạ tầng hàng hải trọng yếu.[2]

Trung Quốc:

- Ngày 27/9, Thời báo Hoàn cầu cho biết Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Nam và Hải cảnh Trung Quốc đã tiến hành tập trận chung gần bãi cạn Scarborough, tập trung vào các chủ đề huấn luyện thực tế như trinh sát và cảnh báo sớm, diễn tập nhanh và các hoạt động tìm kiếm cứu nạn chung, nhằm rèn luyện hiệu quả khả năng phối hợp hải quân-không quân, hỗ trợ nhanh chóng và khả năng chiến thắng bằng tổng lực của quân đội.[3]

- Ngày 29/9, South China Morning Post cho biết, tàu khoan đại dương “Giấc mơ” (Mengxiang) của Trung Quốc đã hoàn thành chuyến thám hiểm 30 ngày nhằm kiểm tra năng lực vận hành của tàu. Con tàu đã đạt độ khoan sâu nhất là 4.929m dưới mặt nước biển, xuyên sâu 865m dưới đáy biển, thiết lập kỷ lục quốc gia về khoan khoa học. Trong chuyến đi, tàu đã thu thập được nhiều mẫu vật quý giá, bao gồm một lõi đá bazan dài 4,27m và các lớp trầm tích đặc biệt. Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy các mẫu vật này cung cấp bằng chứng quan trọng về sự hình thành, quá trình lan rộng và lịch sử kiến tạo của bồn địa Biển Đông.[4]

- Ngày 01/10, Cảnh sát biển Đài Loan (CGA) cho biết đã trục xuất hai tàu cá Trung Quốc xâm nhập vùng biển cấm của Đài Loan, cách đảo Pratas 27 hải lý về phía Đông. Tàu tuần tra của CGA đã nhiều lần phát cảnh báo, yêu cầu các tàu rời đi, song tàu Jin Sha không chấp hành khiến CGA phải sử dụng vòi rồng. Đài Loan cho biết, biện pháp sử dụng vũ khí có tính sát thương thấp để xua đuổi các tàu thuyền ra khỏi vùng biển do Đài Loan kiểm soát là phù hợp với quy trình hoạt động tiêu chuẩn của CGA. Tàu Jin Sha sau đó được kéo ra khỏi vùng biển và bàn giao cho một tàu công vụ của Trung Quốc.[5]

- Ngày 07/10, CCTV đưa tin về tàu Tuân Nghĩa (Type 055) của Hải quân Trung Quốc khi đang tập trận thường lệ tại Biển Đông đã bị tàu nước ngoài bám sát với tốc độ cao. Sau khoảng nửa giờ đối đầu, tàu nước ngoài bị hỏng nguồn diện và bị tê liệt trên biển. Trong khi đó, tàu Tuân Nghĩa và thủy thủ trên tàu vẫn hoạt động bình thường.[6]

- Ngày 12/10, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc Mỹ tuyên bố các hoạt động của Trung Quốc ở vùng biển phía Đông đảo Đài Loan là “không có lợi cho sự ổn định của khu vực”, NPN Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh khẳng định lại lập trường về lãnh thổ đối với Đài Loan, các hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển này hoàn toàn nằm trong phạm vi quyền chủ quyền và quyền tài phán của Trung Quốc, là những hoạt động chính đáng, hợp pháp và hoàn toàn đúng đắn; khẳng định Trung Quốc không gây hấn hay làm tổn hại đến sự ổn định của khu vực.[7]

- Ngày 14/10, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc CGA tuyên bố đã xua đuổi hai tàu cá Đại lục vượt ranh giới ở quần đảo Pratas, NPN Văn phòng vấn đề Đài Loan Quốc vụ viện Trung Quốc Trần Bân Hoa tái khẳng định: Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các hòn đảo ở Biển Đông, bao gồm cả quần đảo Pratas và các vùng biển lân cận; khẳng định hoạt động của các tàu, thuyền Đại lục tại những vùng biển này là hoàn toàn hợp pháp và chính đáng. Chính quyền Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) ngoan cố bám giữ lập trường ly khai “Đài Loan độc lập”, sử dụng các thủ đoạn thô bạo và nguy hiểm đối với tàu thuyền từ Đại lục, gây nguy hại đến tính mạng và tài sản của những người trên tàu, đồng thời cố tình kích động sự thù địch và đối đầu giữa hai bờ eo biển. DPP sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ những hành động này.[8]

Singapore:

- Từ ngày 02 - 06/10, Hải quân Singapore và Hải quân hoàng gia Brunei tổ chức tập trận song phương Pelican. Trong đó, các sỹ quan hai bên đã tiến hành trao đổi chuyên môn về lặn, tác chiến hải quân, bao gồm các bài mô phỏng chiến tranh, liên lạc và diễn tập điều động.[9]

ASEAN:

- Ngày 16/9, phát biểu tại Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 13, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đưa ra một khuôn khổ toàn diện, thúc đẩy kết nối, hợp tác về biển. Thông điệp của ASEAN là rõ ràng: thay vì đối đầu, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nên là khu vực được định hình bởi đối thoại và hợp tác, nơi mà các lợi ích chung tạo cơ sở cho việc xây dựng lòng tin và thúc đẩy hòa bình, ổn định lâu dài.[10]

- Từ 28/9 - 02/10, Hải quân Philippines và Hải quân Ấn Độ đồng chủ trì Tập trận hàng hải ASEAN - Ấn Độ lần thứ hai (AIME-2026) với chủ đề “Vững chắc niềm tin, Đoàn kết trên biển” với sự tham gia của tàu hải quân Philipines, Singapore, Ấn Độ và các quan sát viên đến từ các nước ASEAN. Phát biểu tại Lễ khai mạc, Đại sứ Ấn Độ tại Philippines Shri Harsh Kumar nhấn mạnh, bảo đảm an ninh và thịnh vượng trên biển là trách nhiệm chung, phù hợp với tầm nhìn của Ấn Độ về Sự tiến bộ toàn diện, tương hỗ vì an ninh và tăng trưởng giữa các khu vực (MAHASAGAR); Ấn Độ ủng hộ vai trò trung tâm khu vực và Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.[11]

EU và các nước:

- Ngày 16/9, trả lời phỏng vấn ABS-CBN News nhân dịp thăm chính thức Philippines, Quốc vụ khanh, Thứ trưởng Ngoại giao Ba Lan Władysław Teofil Bartoszewski tái khẳng định sự ủng hộ đối với Phán quyết Tòa Trọng tài về vụ kiện Biển Đông năm 2016, cho rằng thế giới nên được vận hành theo trật tự dựa trên luật pháp quốc tế chứ không phải tạo ra các phạm vi ảnh hưởng để kẻ mạnh có thể ra lệnh cho kẻ yếu phải làm gì.[12]

- Ngày 17/9, NPN Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines Quý Lăng Bằng phản hồi phát ngôn của Thứ trưởng Ngoại giao Ba Lan, khẳng định: Ba Lan không phải là một bên trong vấn đề Biển Đông, kêu gọi Ba Lan thực sự tôn trọng chủ quyền lãnh thổ và các quyền, lợi ích biển của Trung Quốc ở Biển Đông, thận trọng trong lời nói và hành động, ngừng ủng hộ “Phán quyết” bất hợp pháp này.[13]

- Ngày 12/10, tất cả các nước thành viên EU và 35 nước khác cùng tham gia Lời kêu gọi về duy trì tính toàn vẹn của Luật biển quốc tế. Các bên kêu gọi sự hợp tác đa phương, ủng hộ các thể chế khu vực và quốc tế trong quản trị biển; phản đối các hành động đơn phương, gây hấn làm xói mòn trật tự quốc tế dựa trên luật lệ như được phản ánh trong UNCLOS 1982 cũng như các khung pháp lý quản trị hàng hải quốc tế; phản đối các biện pháp gây cản trở đối với hoạt động qua lại hợp pháp trên biển.[14]

Đài Loan:

- Ngày 23/9, Đài Loan cho biết đã nâng cấp năng lượng tuần tra biển xung quanh quần đảo Pratas ở Biển Đông, bao gồm việc điều các tàu lớn hơn đến thường xuyên hơn nhằm đáp trả sự gia tăng hoạt động của Trung Quốc tại đây.[15]

Mỹ - Nhật Bản:

- Ngày 12/10, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề chính trị Allison Hooker và Thứ trưởng Ngoại giao cao cấp Nhật Bản Namazu Hiroyuki đồng chủ trì Đối thoại Mỹ - Nhật Bản về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở lần thứ hai, đánh dấu 10 năm ban hành Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hai bên cam kết biến tầm nhìn chung thành kết quả cụ thể cho người dân Mỹ, Nhật Bản và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; nhất trí phối hợp an ninh chặt chẽ hơn, đặc biệt là về an ninh biển và nhận thức biển ở Đông Nam Á và các quốc đảo Thái Bình Dương.[16]

II. Tình hình và hoạt động đối ngoại của Việt Nam liên quan Biển Đông

- Ngày 06/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Panama José Raúl Mulino. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng hai nước sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả các dư địa hợp tác trên các lĩnh vực, trong đó có hợp tác hàng hải. Hai bên nhất trí thúc đẩy kết nối hợp tác giữa các địa phương hai nước, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Panama để trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau xây dựng trung tâm tài chính gắn với cảng biển, hậu cần và kho ngoại quan; đề cao các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; ủng hộ duy trì tự do, an toàn hàng hải, hàng không và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Hiến chương Liên hợp quốc và UNCLOS 1982.[17]

- Ngày 16/9, phát biểu tại Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 13, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định Việt Nam luôn tôn trọng và thực thi đầy đủ DOC, đồng thời mong muốn đẩy nhanh tiến trình đàm phán ký kết COC với hiệu lực, hiệu quả thực chất và khả thi. Trong vấn đề Biển Đông, Việt Nam kiên trì giải quyết vấn đề bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.[18]

- Ngày 23/9, trong khuôn khổ chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại New York, Mỹ nhân dịp dự Khóa họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gặp Bộ trưởng Ngoại giao Maldives Iruthisham Adam. Hai Bộ trưởng nhất trí tăng cường hợp tác chặt chẽ trong các vấn đề cùng quan tâm như ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng; bảo đảm an toàn, an ninh và tự do hàng hải trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982; tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, đặc biệt là Liên hợp quốc.[19]

- Ngày 18/9, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và ngài Joseph Leong Weng Keong, Thư ký Thường trực Bộ Quốc phòng Singapore đồng chủ trì Đối thoại Chính sách quốc phòng Việt Nam – Singapore lần thứ 17. Tại Đối thoại, về tình hình Biển Đông, Việt Nam bày tỏ quan điểm nhát quán là giải quyết các bất đồng bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, thực hiện hiệu quả và đầy đủ DOC, xây dựng COC thực chất, hiệu lực.[20]

- Ngày 25/9, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và ông Erik Kurzweil, Tổng Vụ trưởng Châu Á - Thái Bình Dương, Cơ quan Đối ngoại Liên minh Châu Âu (EEAS), đã đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 7 Ủy ban hỗn hợp Việt Nam - EU triển khai Hiệp định Đối tác và Hợp tác toàn diện Việt Nam - EU (PCA). Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đề nghị EU ghi nhận đầy đủ những nỗ lực của Việt Nam trong phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) để sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác biển, phát huy tiềm năng và thế mạnh của mỗi bên trong phát triển kinh tế biển xanh, quản trị đại dương, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái biển, nuôi trồng thủy sản bền vững; đồng thời đẩy mạnh hợp tác về an ninh, an toàn hàng hải, nâng cao năng lực và phối hợp ứng phó với các thách thức an ninh trên biển. Về Biển Đông, hai bên chia sẻ quan ngại trước những diễn biến phức tạp gần đây; tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; nhấn mạnh mọi bất đồng, tranh chấp cần được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.[21]

- Ngày 02/10, phát biểu tổng kết Diễn đàn Biển Việt Nam 2026, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh một số nội dung quan trọng: i) hợp tác và hội nhập quốc tế là một trụ cột của việc phát huy sức mạnh biển; ii) chuyển hóa hợp tác và hội nhập quốc tế thành nguồn lực cho phát triển kinh tế biển xanh, hiện đại, có sức cạnh tranh toàn cầu; iii) lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu biển làm nền tảng cho quản trị biển hiện đại; iv) đặt con người, cộng đồng, doanh nghiệp và hệ sinh thái vào trung tâm của hợp tác và hội nhập quốc tế vì một không gian biển bền vững.[22]

- Ngày 15/10, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã tiếp Bộ trưởng Ngoại thương và Phát triển Phần Lan Ville Tapani Tavio. Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, hai bên thảo luận một số vấn đề cùng quan tâm, trong đó có giải quyết các tranh chấp, xung đột bằng biện pháp hòa bình, thông qua đối thoại, đàm phán, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia.[23]

- Ngày 16/10, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã tiếp bà Astrid Bergmål, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Na Uy. Hai bên nhất trí tiếp tục tăng cường phối hợp giữa hai Bộ Ngoại giao, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực ưu tiên; đồng thời tiếp tục phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế, trong đó có Liên hợp quốc, trên tinh thần ủng hộ thương mại tự do, tôn trọng luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.[24]

III. Ý kiến học giả, chuyên gia

- Ngày 24/9, Channel News Asia đăng tải bài viết của Andrew Chubb với tiêu đề “Sự trở lại của căng thẳng ở Biển Đông chỉ là vấn đề thời gian”, phân tích sự gia tăng trở lại của căng thẳng tại Biển Đông, đặc biệt là các cuộc va chạm ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc và Philippines tại bãi Cỏ Mây và bãi cạn Scarborough. Tác giả chỉ ra rằng Bắc Kinh đang thúc đẩy chiến lược “quản lý và kiểm soát” toàn diện thông qua việc gia tăng hiện diện hải cảnh, áp đặt các quy định pháp lý và hành chính mới (như Khu bảo tồn thiên nhiên bãi cạn Scarborough), cũng như đẩy mạnh bồi đắp đảo đá (đá Hải Sâm). Trong bối cảnh đó, khả năng răn đe của Mỹ bị hoài nghi do những vướng bận toàn cầu và cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump, dù một số đồng minh phương Tây như Anh, Australia và Hà Lan đang nỗ lực thể hiện sự hiện diện hàng hải nhằm duy trì cân bằng quyền lực tại khu vực. Tuy nhiên, trong bối cảnh eo hẹp về ngân sách, việc các hải quân châu Âu có thể duy trì các hoạt động và bù đắp một cách có ý nghĩa cho sự giảm sút của Mỹ hay không vẫn chưa rõ ràng.[25]

- Ngày 13/10, Viện Chính sách Chiến lược Australia đăng tải bài viết của William Price với tiêu đề “Mỹ cần có chiến thuật vùng xám của riêng mình tại Biển Đông”, phân tích sự thất bại của chiến lược kháng cự thụ động trước các hành động vùng xám của Trung Quốc tại Biển Đông và đề xuất Washington cần thiết lập một chiến lược vùng xám chủ động mang tên chu trình F2RED (tìm kiếm, cố định, phản ứng, khai thác và phổ biến). Tác giả chỉ ra rằng Mỹ có thể tận dụng thế mạnh vượt trội về tình báo, tác chiến mạng, điện tử và mạng lưới đồng minh để tạo ra các chi phí đối phó thực tế đối với hành vi cưỡng ép của Bắc Kinh. Bắc Kinh chẳng phải trả cái giá nào khi thăm dò giới hạn của các nước láng giềng, và họ sẽ tiếp tục quấy rối cho đến khi phải gánh chịu mức phí tổn cao hơn nhiều. Việc thể hiện rõ sự quyết tâm, thay vì ngầm chấp thuận các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc, sẽ có nhiều khả năng dẫn đến việc giảm thang căng thẳng theo thời gian.[26]

- Ngày 15/10, Viện Lowy đăng tải bài viết của Hanh Nguyen với tiêu đề “Chiến lược của Hà Nội và Manila đều chung một điểm yếu”, chỉ ra rằng dù Việt Nam chọn ngoại giao thầm lặng còn Philippines thường xuyên phản đối mạnh mẽ và minh bạch pháp lý, cả hai quốc gia thực ra đang có xu hướng chiến lược tương đồng. Bên cạnh các biện pháp ngoại giao, luật pháp và củng cố thực địa hay hợp tác an ninh, Hà Nội và Manila đều vướng phải một điểm nghẽn dài hạn giống nhau: sự phụ thuộc ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng năng lượng sạch của Trung Quốc. Việc thiếu các chiến lược công nghiệp nội địa thay thế có thể dần làm xói mòn quyền tự chủ chiến lược của cả hai nước trong vấn đề Biển Đông[27]./.

 ------------------------------

[1] https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/philippine-president-says-south-china-sea-code-talks-making-good-progress-/4082107

[2] https://gadebate.un.org/en/81/philippines

[3] https://www.globaltimes.cn/page/202609/1371434.shtml

[4] https://www.scmp.com/news/china/science/article/3369137/chinese-deep-ocean-drilling-ship-brings-home-precious-south-china-sea-samples

[5] https://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2026/10/03/2003865326

[6] https://news.qq.com/rain/a/20261008A04V6A00

[7] https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/jzhsl_673025/202610/t20261012_12038772.shtml

[8] https://www.bjstb.gov.cn/bjtb/ywdt/qwfb2/1371680/index.html

[9] https://www.mindef.gov.sg/news-and-events/latest-releases/8oct26-nr2/

[10] https://asean.org/wp-content/uploads/2026/09/SG-Dr-Kao-Remarks-at-13th-Beijing-Xiangshan-Forum-16-September-2026_As-Delivered.pdf

[11] https://businessmirror.com.ph/2026/10/07/indian-ambassador-highlights-connections-and-security-at-2nd-asean-india-maritime-exercise/

[12] https://www.abs-cbn.com/news/nation/2026/9/16/poland-says-china-obligated-to-comply-with-2016-arbitral-award-1711

[13] https://www.globaltimes.cn/page/202609/1370741.shtml

[14] https://www.eeas.europa.eu/eeas/pledge-maintaining-integrity-international-law-sea-no-feesno-tolls_en

[15] https://www.reuters.com/world/china/taiwan-upgrades-maritime-patrol-capacity-vulnerable-south-china-sea-outpost-2026-09-24/

[16] https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2026/10/second-u-s-japan-free-and-open-indo-pacific-foip-dialogue/

[17] https://www.qdnd.vn/chinh-tri/tin-tuc/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-hoi-dam-voi-tong-thong-cong-hoa-panama-1059657

[18] https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-ngoai-quoc-phong/phat-bieu-cua-dai-tuong-phan-van-giang-tai-dien-dan-huong-son-bac-kinh-lan-thu-13-1057159

[19] https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/uy-vien-bo-chinh-tri-bo-truong-ngoai-giao-le-hoai-trung-gap-bo-truong-ngoai-giao-maldives-iruthisham-adam-62335-1073.html

[20] https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-ngoai-quoc-phong/doi-thoai-chinh-sach-quoc-phong-viet-nam-singapore-lan-thu-17-1057476

[21] https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/viet-nam-eu-to-chuc-phien-hop-uy-ban-hon-hop-lan-thu-7-62385-140.html

[22] https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/be-mac-dien-dan-bien-viet-nam-2026-hop-tac-va-hoi-nhap-quoc-te-trong-xay-dung-viet-nam-thanh-quoc-gia-bien-manh-62603-140.html

[23] https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/thu-truong-ngoai-giao-le-thi-thu-hang-tiep-bo-truong-ngoai-thuong-va-phat-trien-phan-lan-62834-140.html

[24] https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/thuc-day-hop-tac-viet-nam-va-na-uy-nhan-ky-niem-55-nam-quan-he-ngoai-giao-62847-140.html

[25] https://www.channelnewsasia.com/commentary/south-china-sea-philippines-clash-injury-control-6405116

[26] https://www.aspistrategist.org.au/the-us-needs-its-own-grey-zone-tactics-in-the-south-china-sea/

[27] https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/south-china-sea-hanoi-and-manila-s-strategies-share-one-weakness