Biên giới lãnh thổ

Tiêu điểm tin biên giới lãnh thổ tuần qua là các hoạt động đối ngoại cấp cao của Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều nội dung quan trọng liên quan đến biển, đảo và luật pháp quốc tế. Trong nước, các địa phương tiếp tục tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống IUU và tăng cường kiểm tra giám sát thúc đẩy gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu. Ngoài ra, các địa phương biên giới của Việt Nam cũng tăng cường phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng tiến hành hội đàm, tổ chức tuần tra song phương, trao đổi thông tin, tuyên truyền pháp luật và giao lưu nhằm giữ gìn đường biên hòa bình, ổn định.

1. Việt Nam cùng các đối tác thúc đẩy duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 7–9/9, Việt Nam và Nga khẳng định Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) là khuôn khổ pháp lý toàn diện cho các hoạt động trên biển và đại dương, nhất trí giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Nga ủng hộ thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Trong thời gian chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã tiếp Trợ lý Tổng thống, Chủ tịch Hội đồng Biển Liên bang Nga Nikolai Patrushev. Tại buổi tiếp,hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác biển giai đoạn 2026–2030, trong đó chú trọng phát triển kinh tế biển, kết nối cảng biển, vận tải biển và logistics. Hai bên cũng nhất trí phát huy vai trò của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và mở rộng hợp tác biển giữa Nga với ASEAN.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp từ ngày 10 - 11/9 và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp với Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron. Trong Tuyên bố chung, Việt Nam và Pháp tiếp tục tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông và tôn trọng đầy đủ UNCLOS 1982; ủng hộ giải quyết hòa bình các tranh chấp, bảo đảm tự do hàng hải, hàng không, thương mại không bị cản trở và ủng hộ các nỗ lực khu vực nhằm xây dựng một COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Trong cuộc hội kiến giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với Chủ tịch Thượng viện Pháp Gérard Larcher, Việt Nam và Pháp nhất trí tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương, đề cao Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; khẳng định tầm quan trọng của duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

Ngày 12/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có cuộc hội đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Hai Thủ tướng nhất trí tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Việt Nam mong Ấn Độ tiếp tục ủng hộ mạnh mẽ lập trường của ASEAN về Biển Đông.

Trong tham vấn chính trị Việt Nam – Ba Lan ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ba Lan Władysław Teofil Bartoszewski cũng nhấn mạnh nguyên tắc không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và tuân thủ UNCLOS 1982; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

2. Chống khai thác IUU: Tăng cường tuyên truyền, siết chặt quản lý, khắc phục “Thẻ vàng”

Thực hiện Tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), trong hai ngày 9 và 10/9, Phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 tổ chức hành trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU tại 12 cảng cá thuộc 5 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU; các quy định về thiết bị giám sát hành trình; và những chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm.

Ngày 13/9, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp với Báo Công lý, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương tổ chức "Phiên tòa giả định tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)" tại tỉnh Cà Mau. Qua đó, các quy định pháp luật về chống khai thác IUU được truyền tải bằng nhiều hình thức thiết thực.

Với quyết tâm sớm tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), Ninh Bình đặt mục tiêu khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế trong quản lý nghề cá, ngăn chặn và tiến tới chấm dứt khai thác IUU. Lâm Đồng đang siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát ra vào cảng và giám sát hành trình qua ứng dụng điện thoại. Tỉnh Quảng Trị cũng đang tăng cường triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU.

3. Phát triển Kinh tế biển: Lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực

Liên quan đến việc triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 11/9, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang tổ chức hội thảo "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo - Động lực đột phá phát triển bền vững kinh tế biển tỉnh An Giang". Tại hội thảo, ông Lê Trung Hồ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, cho biết, kế hoạch phát triển kinh tế biển của tỉnh An Giang gắn liền với khai thác hiệu quả các tiềm năng thế mạnh địa phương - từ thủy sản, du lịch biển - đảo, công nghiệp chế biến cho đến các nguồn dược liệu biển quý, có ý nghĩa hết sức chiến lược. Tỉnh đề ra mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước, giữ vai trò đầu mối thương mại và logistics vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tầm nhìn đến năm 2045, An Giang định vị là tổ hợp trung tâm kinh tế biển mạnh, hiện đại, xanh, thông minh và có năng lực cạnh tranh quốc tế. Mục tiêu dài hạn này gắn liền với nhiệm vụ giữ vững độc lập chủ quyền, an ninh quốc phòng vùng biển phía Tây Nam. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh nhấn mạnh: “Tầm nhìn đến năm 2045, Quảng Trị phải trở thành tỉnh biển mạnh, giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển; có nền quản trị biển hiện đại, ứng dụng khoa học và công nghệ tiên tiến; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân vùng biển, đảo được nâng cao; văn hóa biển được bảo tồn và phát huy; quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển, đảo được giữ vững”. Cùng ngày, tại TP Cần Thơ, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổ chức hội thảo "Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam gắn với bảo vệ môi trường biển và hải đảo". Tại hội thảo, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam giới thiệu các nội dung chính trong dự thảo Luật Tài nguyên, Môi trường Biển và Hải đảo (sửa đổi). Dự thảo Luật đang được hoàn thiện theo hướng chuyển mạnh sang quản lý tổng hợp tài nguyên và không gian biển, lấy quy hoạch không gian biển quốc gia làm công cụ điều phối quan trọng; giải quyết tốt hơn các xung đột, chồng lấn trong sử dụng không gian biển; tăng cường điều phối liên ngành, liên vùng và phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương và các chủ thể sử dụng biển.

4. Biên giới đất liền: Tăng cường phối hợp, giữ vững hòa bình, hữu nghị và ổn định

Nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ biên giới, kịp thời xử lý các vụ việc phát sinh, củng cố mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định và phát triển, các lực lường bảo vệ biên giới của Việt Nam và các nước láng giềng duy trì các cơ chế phối hợp, tuần tra, trao đổi thông tin và giao lưu hữu nghị. Cụ thể, ngày 8/9, tại Cửa khẩu quốc tế Nam Giang, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang, Đồn Biên phòng Đắc Pring (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng) và Đại đội Biên phòng 533 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Sê Kông, Lào) tổ chức hội đàm, thống nhất các nội dung phối hợp tuần tra song phương, bảo vệ đường biên, mốc quốc giới. Ngày 9-10/9, Đồn Biên phòng Nậm Càn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An (Việt Nam) phối hợp với Đại đội Biên phòng 224, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Xiêng Khoảng (Lào) tuần tra trên đoạn biên giới từ mốc quốc giới số 423 đến mốc số 424. Ngày 9/9, tại Lâm Đồng, Đoàn đại biểu Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng và Đoàn đại biểu Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia tổ chức hội đàm.Hai bên thống nhất đánh giá, trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới, hai bên thường xuyên chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp tuần tra, kiểm soát, trao đổi thông tin, ngăn chặn hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép và các hành vi vi phạm pháp luật trên khu vực biên giới. Từ ngày 7 - 10/9, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh và Tà Lùng (tỉnh Cao Bằng) tổ chức các hoạt động tuyên truyền pháp luật về biên giới cho trên 1.300 lượt học sinh và nhân dân khu vực biên giới. Nội dung tuyên truyền ba văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, gồm: Nghị định thư về phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Qua đó, giúp học sinh hiểu rõ hơn về biên giới quốc gia, chủ quyền lãnh thổ, truyền thống xây dựng và bảo vệ quê hương./.