Biên giới lãnh thổ

Tiêu điểm tin biên giới, biển đảo tuần này là việc Chính phủ quyết liệt triển khai các giải pháp phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) nhằm quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) trong năm 2026. Các hoạt động đối ngoại, hợp tác quản lý biên giới và phát triển kinh tế khu vực biên giới tiếp tục được đẩy mạnh, nổi bật là hội đàm hợp tác bảo vệ biên giới Việt Nam – Campuchia, tăng cường phối hợp quản lý biên giới Việt Nam – Trung Quốc, thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh và kết nối kinh tế xuyên biên giới. Cùng với đó, hoạt động thương mại biên giới, đầu tư và dịch vụ cảng biển ghi nhận những kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và hợp tác quốc tế.

1. Đối ngoại cấp cao và hợp tác quản lý bảo vệ biên giới

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp đồng chí Vilay Lakhamphong, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Đoàn đại biểu cấp cao Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đang thăm chính thức Việt Nam. Tại buổi tiếp Thủ tướng đề nghị hai bên tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, nhất là ASEAN, Liên Hợp quốc và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong; tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng, an ninh, cùng xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển; tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và kết nối hai nền kinh tế.

Ngày 15/10, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã hội đàm với người đồng cấp Lào, đồng chí Vilay Lakhamphong, nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam. Tại hội đàm, hai đồng chí Thường trực Ban Bí thư Việt Nam và Lào khuyến khích các dự án có tính kết nối, lan tỏa và đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, nhất là tại các địa phương biên giới; nhất trí quan tâm thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương, đặc biệt là các địa phương có chung đường biên giới, gắn hợp tác kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định và xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Ngày 14/10, tại Hà Nội, diễn ra Cuộc gặp thường niên giữa Bộ trưởng Bộ Quốc phòng 3 nước Việt Nam – Lào - Campuchia, nhằm trao đổi về tình hình thế giới, khu vực và thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa ba nước. Tại cuộc gặp, Đại tướng Khamliang Outhakaysone đề nghị thời gian tới, 3 bên tiếp tục phối hợp, thúc đẩy hợp tác quốc phòng trên các lĩnh vực như: Trao đổi đoàn, hợp tác quản lý, bảo vệ biên giới; đào tạo; ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương quốc tế, khu vực,... Đại tướng Phan Văn Giang cũng đề nghị 3 nước cần tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các lực lượng bảo vệ biên giới, quân khu giáp biên và các quân, binh chủng; trao đổi kinh nghiệm quản lý, bảo vệ biên giới, đấu tranh tội phạm xuyên quốc gia; giao lưu hữu nghị giữa lực lượng vũ trang với chính quyền và nhân dân biên giới. Đại tướng Tea Seiha khẳng định Cuộc gặp là cơ hội để củng cố hơn nữa quan hệ “láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” Việt Nam – Lào - Campuchia, góp phần vào sự hòa bình, ổn định, thịnh vượng của khu vực và trên thế giới.

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ba nước ký Biên bản Cuộc gặp - Ảnh: chinhphu.vn/Diệu Anh

2. Tăng cường hợp tác quản lý, bảo vệ biên giới với các nước láng giềng

Ngày 16/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng Việt Nam và Bộ Tư lệnh Lục quân Campuchia tổ chức Hội đàm về tăng cường hợp tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia, nhằm duy trì trao đổi thông tin, phối hợp nắm tình hình, tham mưu và xử lý các vấn đề liên quan đến biên giới; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới và thực hiện các văn kiện pháp lý về biên giới giữa hai nước góp phần duy trì an ninh, trật tự và xây dựng đường biên giới Việt Nam – Campuchia hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển. Từ đầu năm 2026 đến nay, hai Bên đã phối hợp tổ chức 54 lần tuần tra song phương với gần 1.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia.

Trong hai ngày 15–16/10, lực lượng Biên phòng tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) tiến hành hội đàm nghiệp vụ và đánh giá mô hình kết nghĩa đồn - trạm “Cùng nhau xây dựng đồn - trạm hữu nghị, cửa khẩu kiểu mẫu”. Hai bên thống nhất đẩy mạnh áp dụng hình thức thông quan nhanh, số hóa giấy tờ xuất nhập cảnh đối với cư dân biên giới. Trên tinh thần bình đẳng, hữu nghị và thẳng thắn, hai bên cam kết thực hiện nghiêm túc 3 văn kiện pháp lý về biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Hai bên cũng thống nhất duy trì cơ chế liên lạc thường nhật, đường dây điện thoại nóng và tuần tra liên hợp; tổ chức tuần tra đột xuất tại các khu vực trọng điểm khi phát hiện dấu hiệu phức tạp về an ninh, trật tự. Khi phát sinh vụ việc trên biên giới, hai bên lấy việc phối hợp giải quyết giữa các cấp cơ sở tương ứng làm chính, không để tình hình phức tạp kéo dài.

3. Đẩy mạnh phát triển kinh tế khu vực biên giới

Ngày 19/10, tại Điện Biên, UBND tỉnh Điện Biên đã phối hợp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và tỉnh Luang Prabang (Lào) tổ chức Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Quốc tế năm 2026 với thông điệp chủ đạo “Liên kết địa phương - Kiến tạo thịnh vượng”. Sự kiện đã mở ra một chương mới trong hợp tác kinh tế tiểu vùng, khẳng định quyết tâm biến vùng biên giới từ ranh giới địa lý thành không gian kết nối phát triển, lấy đột phá hạ tầng giao thông, kinh tế cửa khẩu và liên kết chuỗi giá trị làm động lực cốt lõi. Phát biểu tại Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đề xuất trọng tâm hợp tác chiến lược. Thứ nhất, đột phá kết nối giao thông và thủ tục cửa khẩu: Phối hợp rà soát, tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn trong hoạt động logistics. Trên tuyến biên giới Việt - Lào, đẩy nhanh thủ tục nâng cấp cặp cửa khẩu Huổi Puốc - Na Son lên cấp độ cửa khẩu quốc tế. Trên tuyến Việt - Trung, khẩn trương hoàn thiện hạ tầng để đưa cặp cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú vào vận hành chính thức, kết nối đồng bộ với Cảng hàng không Điện Biên và tuyến đường sắt Lào - Trung Quốc. Thứ hai, gắn kết vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến sâu và thị trường. Thứ ba, kiến tạo các tuyến du lịch di sản xuyên biên giới: Kết nối di sản văn hóa – lịch sử Điện Biên Phủ với đô thị di sản thế giới Luang Prabang và cảnh quan sinh thái, văn hóa trà Phổ Nhĩ (Vân Nam). Tại Hội nghị, tỉnh Điện Biên công bố các quyết định chấp thuận đầu tư và ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác, hướng tới tăng cường kết nối kinh tế, thương mại, du lịch giữa Điện Biên với các địa phương của Lào và Trung Quốc.

Ngày 17/9, tại thành phố Nam Ninh, Trung Quốc, Đoàn đại biểu Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn đã tham dự Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm với Ủy ban Chính hiệp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Phát biểu tại buổi tọa đàm, đồng chí Đoàn Thu Hà, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn đề nghị hai bên phát huy vai trò cầu nối, tham gia hiệp thương và kiến nghị chính sách để thúc đẩy hợp tác thực chất về kinh tế cửa khẩu, thương mại, logistics và kết nối giao thông. Hai bên cùng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền đẩy nhanh xây dựng cửa khẩu thông minh, nâng cao năng lực thông quan đường bộ và đường sắt Đồng Đăng - Bằng Tường; thúc đẩy nâng cấp cặp cửa khẩu Chi Ma - Ái Điểm và mở chính thức cặp cửa khẩu Bình Nghi - Bình Nhi Quan theo thỏa thuận và quy định của mỗi nước. Mở rộng các lĩnh vực hợp tác mới, tạo động lực thúc đẩy phát triển trong khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giáo dục, văn hóa và du lịch. Hai bên có thể phối hợp xây dựng sản phẩm du lịch biên giới, tăng cường kết nối các địa chỉ lịch sử, văn hóa tiêu biểu của Quảng Tây với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Đồng chí Vương Nãi Học, Phó Chủ tịch Ủy ban Chính hiệp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây cũng đề nghị hai bên đẩy mạnh xây dựng cửa khẩu thông minh, tăng cường kết nối hợp tác thương mại, hỗ trợ triển khai các kịch bản ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đẩy mạnh kết nối giao thông, nâng cao mức độ thuận lợi hóa vận chuyển hàng hóa tại cửa khẩu, biên giới; tiếp tục tăng cường hợp tác quản lý biên giới; tăng cường hợp tác du lịch, giao lưu nhân dân hai bên.

4. Quyết tâm tháo gỡ “thẻ vàng” và nâng cao năng lực kết nối hàng hải quốc tế

Ngày 13/10, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thuỷ sản đưa việc gỡ cảnh báo “thẻ vàng” là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm, gắn với mục tiêu phát triển ngành thủy sản bền vững. Phó Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống chính trị thực hiện nghiêm “5 không”: “Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện tham gia hoạt động; không để vụ việc vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS) kéo dài mà không được xử lý triệt để; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai lệch với dữ liệu và hồ sơ thực tế”; đồng thời nhấn mạnh mục tiêu lâu dài là xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm, hiệu quả và bền vững, đưa công tác chống khai thác IUU trở thành nhiệm vụ thường xuyên trong quản trị nghề cá quốc gia.

Triển khai các nhiệm vụ trên, ngày 15/10, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chống khai thác IUU trên vùng biển giáp ranh Việt Nam – Indonesia – Malaysia đợt 11 năm 2026. Trong đợt công tác từ ngày 8/9 đến 13/10, các lực lượng đã trao đổi thông tin, rà soát, đối chiếu danh sách tàu cá hoạt động trên biển; tiếp nhận thông tin về tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) để liên hệ, kiểm tra, xác minh. Đồng thời, phối hợp liên hệ với chủ tàu trên bờ để vận động, nhắc nhở ngư dân chấp hành pháp luật, không vi phạm vùng biển nước ngoài. Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức, gắn với kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm.

Từ ngày 14–17/10, tại Phú Quốc (An Giang), Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tổ chức Hội thi tàu tốt, Hội thao huấn luyện tàu năm 2026 khu vực IV, tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng xử lý tình huống và quản lý trang bị kỹ thuật. Các hoạt động góp phần củng cố năng lực phối hợp, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh, an toàn trên các vùng biển Việt Nam.

Trong lĩnh vực kinh tế biển, ngày 19/10, tại đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng, Cảng Container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC-HICT) tổ chức lễ đón TEU container thứ một triệu thông qua cảng trong năm 2026, đánh dấu năm thứ năm liên tiếp đạt cột mốc này. Kết quả tiếp tục khẳng định vai trò của hệ thống cảng biển nước sâu Hải Phòng trong phát triển dịch vụ logistics, mở rộng kết nối vận tải biển quốc tế, nâng cao năng lực xuất nhập khẩu hàng hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế biển khu vực phía Bắc./.