Biên giới lãnh thổ

Tin nổi bật:

- Trung Quốc và Philippines tổ chức Đối thoại song phương về Biển Đông lần thứ 11;

- Philippines và Pháp ký Thoả thuận về Quy chế Lực lượng Thăm viếng (SOVFA);

- Diễn đàn phụ về Biển Đông trong khuôn khổ Diễn đàn châu Á Bác Ngao diễn ra tại Hải Nam, Trung Quốc với chủ đề "Hợp tác quản trị và trật tự Biển Đông trong một thế giới đang thay đổi".

------------------------------

I. Các sự kiện chính về vấn đề Biển Đông

1. Trung Quốc và Philippines tổ chức đối thoại song phương về Biển Đông lần thứ 11, song vẫn tiếp tục căng thẳng trên thực địa:

- Ngày 25/3, Tân Hoa xã đăng tải Tuyên bố của Người Phát ngôn (NPN) Hải cảnh Trung Quốc Lưu Đức Quân, cho biết, gần đây, trong khi Hải cảnh Trung Quốc tiến hành các hoạt động chấp pháp và huấn luyện thường kỳ tại vùng biển thuộc quyền tài phán gần “đảo Hoàng Nham” (bãi cạn Scarborough), Philippines đã tập trung một lượng lớn tàu, thuyền đi vào khu vực huấn luyện của phía Trung Quốc với danh nghĩa “đánh bắt cá” hòng gây chuyện, thổi phồng và lôi kéo sự chú ý của quốc tế. Trung Quốc nghiêm túc cảnh báo Philippines lập tức dừng ngay các hành vi khiêu khích, gây chuyện và bôi nhọ. Hải cảnh Trung Quốc sẽ triển khai các hoạt động thực thi pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích biển tại vùng biển quanh bãi cạn Scarborough theo quy định của pháp luật, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và quyền, lợi ích biển của quốc gia.[1]

- Ngày 26/3, Bộ Tư lệnh Miền Tây (WESCOM) của Lực lượng Vũ trang Philippines ra Tuyên bố về việc ngày 25/3, tàu đổ bộ BRP Benguet (LS507) của Philippines đã bị tàu hộ vệ tên lửa Binzhou (532) của Trung Quốc áp sát và cắt mũi một cách “nguy hiểm và thiếu chuyên nghiệp” ở khu vực đảo Thị Tứ, buộc tàu Philippines phải thay đổi lộ trình khẩn cấp để tránh va chạm. WESCOM lên án đây là hành động khiêu khích và vi phạm nghiêm trọng các quy định quốc tế về ngăn ngừa đâm va trên biển (COLREGs).[2]

- Ngày 28/3, tại Tuyền Châu, Phúc Kiến (Trung Quốc), Trung Quốc và Philippines đã tiến hành Đối thoại song phương về Biển Đông lần thứ 11. Cuộc họp do Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Tôn Vệ Đông và Thứ trưởng Ngoại giao Philippines Leo Herrera-Lim đồng chủ trì:

+ Truyền thông Trung Quốc cho biết, tại cuộc họp, Trung Quốc đưa ra các phản đối nghiêm trọng về "hành vi xâm phạm và khiêu khích" gần đây của Philippines trên biển; thúc giục Philippines cần "nói đi đôi với làm", quay trở lại quỹ đạo giải quyết các vấn đề trên biển thông qua đối thoại và tham vấn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để ổn định quan hệ song phương. Hai bên (i) thảo luận về hợp tác trong các lĩnh vực như thực thi pháp luật trên biển, khoa học và công nghệ biển; (ii) nhất trí tăng cường liên lạc về các vấn đề hàng hải, quản lý thỏa đáng tình hình trên biển và thúc đẩy ổn định hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực khác nhau; (iii) đồng ý phối hợp với các thành viên khác của ASEAN để thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đẩy nhanh các cuộc tham vấn về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) và nỗ lực sớm hoàn tất bộ quy tắc này nhằm chung tay duy trì hòa bình và ổn định tại Biển Đông.[3]

+ Thông tấn xã Philippines cho biết, hai bên đã có cuộc “trao đổi quan điểm thẳng thắn và kỹ lưỡng” về tình hình Biển Đông. Philippines "kiên quyết tái khẳng định lập trường nguyên tắc của mình", bày tỏ lo ngại về các sự cố đe dọa đến công dân và ngư dân Philippines, nhấn mạnh vai trò của ngoại giao và liên lạc để quản lý những khác biệt trên biển, cũng như thượng tôn luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 và Phán quyết Trọng tài Biển Đông năm 2016. Philippines và Trung Quốc sẽ sớm triệu tập một cuộc họp giữa các Bộ trưởng Ngoại giao song phương trong năm nay sau những cuộc đàm phán mới nhất này.[4] Philippines cho biết thêm, cả hai bên "tiếp tục đạt được tiến triển" trong việc củng cố lòng tin trên biển, bao gồm cả việc liên lạc giữa lực lượng cảnh sát biển của hai nước.[5]

2. Diễn đàn phụ về Biển Đông của Diễn đàn Châu Á Bác Ngao được tổ chức tại Hải Nam, Trung Quốc:

- Từ ngày 26-27/3, Diễn đàn phụ về Biển Đông đã diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn châu Á Bác Ngao (từ 24-27/3 tại Hải Nam, Trung Quốc) với chủ đề "Hợp tác quản trị và trật tự Biển Đông trong một thế giới đang thay đổi", với gần 200 đại biểu đến từ hơn 20 quốc gia. Các cuộc thảo luận tập trung vào bốn chủ đề chính: cơ chế hợp tác, bảo vệ môi trường biển như một cầu nối cho quản trị biển Trung Quốc-ASEAN, luật lệ và trật tự ở Biển Đông, và phát triển kinh tế biển gắn liền với Cảng thương mại tự do Hải Nam. Một số phát biểu đáng chú ý, bao gồm:

+ Ông Ngô Sỹ Tồn, Giám đốc Trung tân Hợp tác hàng hải và Quản trị đại dương Hoa Dương, Chủ tịch Hội đồng học thuật “Viện nghiên cứu Nam Hải” Trung Quốc, cho rằng: Mặc dù tình hình tổng thể ở Biển Đông vẫn hòa bình và ổn định, nhưng cần phải cảnh giác với những yếu tố tiêu cực, chẳng hạn như chính sách "chọn phe" của Mỹ về vấn đề Biển Đông, những ảnh hưởng dai dẳng của Phán quyết trọng tài Biển Đông, sự can thiệp của các nước ngoài khu vực và các hành động đơn phương của các quốc gia có tranh chấp. Ông đã đề xuất bốn phương án để duy trì hòa bình ở Biển Đông: i) ổn định tình hình; ii) quản lý rủi ro tiềm tàng; iii) thúc đẩy đối thoại; iv) cùng nhau quản lý Biển Đông. Ông cũng cảnh báo chống lại việc thăm dò dầu khí đơn phương hoặc chiếm đóng các thực thể không người ở, và kêu gọi Trung Quốc và Mỹ áp dụng các quy tắc tránh xung đột.

+ Ông Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam: cho rằng thế giới đang trải qua quá trình chuyển dịch đa cực, với trung tâm quyền lực dịch chuyển về châu Á và Nam bán cầu. Một số nước lớn, vì lợi ích riêng, đã phớt lờ luật pháp quốc tế, làm trầm trọng thêm các mâu thuẫn hiện có và gia tăng sự bất ổn trong tình hình quốc tế. Không thể coi hòa bình và ổn định ở Biển Đông là điều hiển nhiên và tự động diễn ra, các nước trong khu vực cần củng cố lòng tin lẫn nhau bằng các hành động tích cực. Đề nghị các nước tăng cường tự kiềm chế, tôn trọng các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, coi UNCLOS 1982 là nền tảng duy trì hoà bình, ổn định khu vực. Ông cũng đánh giá cao các cuộc đối thoại song phương gần đây giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt là cơ chế đối thoại chiến lược “3+3” về ngoại giao, quốc phòng và công an, vốn rất quan trọng để tăng cường quan hệ song phương và thúc đẩy lòng tin lẫn nhau.

+ Ông Lưu Chấn Dân, Đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Trung Quốc, nguyên Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc: các quốc gia Đông Á nên rút kinh nghiệm từ những bài học đau thương ở Trung Đông, duy trì hiện trạng chung sống hoà bình giữa các quốc gia Đông Á, nỗ lực xây dựng các thoả thuận khu vực bảo vệ an ninh chung Đông Á, bảo đảm hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực, bảo vệ tuyến đường hàng hải thông suốt và an toàn ở Biển Đông; đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC, tăng cường lòng tin lẫn nhau và mở rộng hợp tác hàng hải. Đông Á nên đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng và xây dựng một hệ thống năng lượng mới hỗ trợ an ninh năng lượng khu vực.[6]

3. Các tin tức liên quan khác:

Trung Quốc:

- Ngày 28/3, Tân Hoa xã đăng tải hình ảnh chụp bằng máy bay không người lái vào ngày 24/3, cho thấy tàu Hải cảnh Tam Đô đang tuần tra gần một bãi cạn ở Biển Đông.[7]

- Ngày 26/3, tại họp báo thường kỳ, NPN Bộ Quốc phòng Trung Quốc Tưởng Bân trả lời câu hỏi của phóng viên:

+ Về Hội nghị Bộ trưởng Cơ chế Đối thoại chiến lược 3+3 Trung Quốc - Việt Nam: Cơ chế trên là nền tảng liên lạc chiến lược quan trọng mang tính tiên phong trên thế giới do hai bên cùng khởi xướng. Đối mặt với tình hình quốc tế đầy biến động và những thách thức an ninh phức tạp, nghiêm trọng, hai bên sẽ đẩy mạnh hợp tác thực chất trong các lĩnh vực, trong đó có an ninh hàng hải, cùng nhau duy trì lợi ích an ninh và phát triển của hai nước, củng cố sự ổn định và năng lượng tích cực cho hòa bình, thịnh vượng khu vực.

+ Về việc Philippines cáo buộc hành động nhắm radar điều khiển hoả lực vào tàu Philippines của Trung Quốc là "đáng báo động và mang tính khiêu khích": cáo buộc Philippines “vừa ăn cướp vừa la làng”, hòng gây nhiễu loạn sự chú ý và đánh lừa dư luận; khẳng định điều này chắc chắn không thể thực hiện được, Trung Quốc tuyệt đối không cho phép phía Philippines hành động ngang ngược; sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp mạnh mẽ theo đúng quy định của pháp luật, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, quyền và lợi ích biển của quốc gia.[8]

- Ngày 29/3, Bộ Tư lệnh Chiến khu Miền Nam Trung Quốc, cho biết, kể từ tháng 3, các đơn vị hải quân và không quân thuộc Bộ Tư lệnh trên đã tăng cường tuần tra sẵn sàng chiến đấu trong vùng biển và không phận của bãi cạn Scarborough và khu vực lân cận, đồng thời tiến hành các hoạt động theo dõi, giám sát, cảnh báo và trục xuất theo luật và quy định. Các cuộc tuần tra này đóng vai trò là biện pháp đối phó hiệu quả với mọi hành vi vi phạm nhân quyền và khiêu khích, nhằm kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.[9]

Philippines:

- Ngày 26/03, tại Paris, Philippines và Pháp đã chính thức ký kết Thỏa thuận về Quy chế Lực lượng Thăm viếng (SOVFA), đánh dấu bước ngoặt khi Pháp trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên đạt được thỏa thuận quốc phòng này với Manila. Văn bản được ký bởi Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. và Bộ trưởng Bộ trưởng Lực lượng Vũ trang và Cựu chiến binh Pháp Catherine Vautrin. SOVFA thiết lập khung pháp lý cho phép quân đội hai nước dễ dàng triển khai lực lượng, tổ chức các cuộc tập trận chung, đào tạo và phối hợp tác chiến. Thỏa thuận tập trung vào việc tăng cường năng lực quốc phòng, an ninh hàng hải và ứng phó thiên tai.[10]

- Ngày 26/3, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. ban hành Sắc lệnh Hành chính số 111, chính thức áp dụng tên gọi của Philippines cho 131 thực thể thuộc “Quần đảo Kalayaan”. Hội đồng Hàng hải Quốc gia tuyên bố rằng việc áp dụng bộ tên gọi Philippines tiêu chuẩn cho các cấu trúc biển ở “Quần đảo Kalayaan” là điều cấp thiết nhằm bảođảm quản lý và điều hành khu vực một cách hiệu quả, đồng thời thực thi chủ quyền của đất nước tại Biển Tây Philippines. Sắc lệnh yêu cầu Cục Thông tin Tài nguyên và Bản đồ Quốc gia Philippines sản xuất và công bố các hải đồ cũng như bản đồ cập nhật phản ánh các tên gọi đã được quy định trong văn bản này; đồng thời yêu cầu toàn bộ các cơ quan chính phủ, tổ chức tài chính và đặc biệt là hệ thống giáo dục quốc gia phải sử dụng các tên gọi mới này trong mọi văn bản, bản đồ và sách giáo khoa.[11]

Australia:

- Ngày 26/3, trang web Bộ Quốc phòng Australia đăng tải bài viết về các chuyến huấn luyện của Hải quân Hoàng gia Australia trên tàu HMAS Toowoomba. Con tàu đang thực hiện triển khai sự hiện diện khu vực trên khắp Đông Nam Á và Đông Á, tiến hành các hoạt động, diễn tập và các hoạt động hợp tác khác với các đối tác khu vực của Australia. Trung tá Brianna Webb, hoa tiêu của tàu cho biết, các tàu của Hải quân Hoàng gia Australia đã hoạt động ở đây hàng chục năm trời, vì vậy, họ có rất nhiều kiến thức về tuyến hàng hải ở Biển Đông.[12]

II. Tình hình và hoạt động đối ngoại của Việt Nam liên quan Biển Đông

- Ngày 25/3, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung có cuộc có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Maria Theresa Lazaro để trao đổi về quan hệ song phương Việt Nam - Philippines và một số vấn đề khu vực cùng quan tâm. Hai Bộ trưởng nhất trí cho rằng trong bối cảnh nhiều biến động và thách thức hiện nay, ASEAN cần duy trì trao đổi thông tin thường xuyên, phối hợp ứng phó với các thách thức, thể hiện đoàn kết, vai trò trung tâm, tự cường và khả năng giải quyết các vấn đề và các thách thức mới.[13]

- Ngày 26/3, tại Dublin, Ireland, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao và Thương mại Ireland, Nghị sĩ Quốc hội Ireland Neale Richmond đồng chủ trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao giữa hai nước. Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng mong muốn Ireland ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và ủng hộ Ủy ban châu Âu (EC) sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với hải sản xuất khẩu của Việt Nam. Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, hai bên bày tỏ quan ngại trước tình hình căng thẳng tại một số khu vực, nhấn mạnh cần giải quyết các tranh chấp, xung đột bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc. Về Biển Đông, hai bên đều đề cao việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không tại khu vực trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.[14] 

- Ngày 30/3, Cuộc họp lần thứ 27 Ủy ban hợp tác chung cấp Đại sứ giữa ASEAN và Trung Quốc đã diễn ra tại Jakarta, Indonesia. Các nước ASEAN và Trung Quốc nhắc lại cam kết tuân thủ và thực thi nghiêm túc DOC, nỗ lực phấn đấu sớm hoàn tất xây dựng COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982. Tham dự Cuộchọp, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN đề cao vai trò và đóng góp trách nhiệm của các nước, nhất là các nước lớn như Trung Quốc trong duy trì môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho hợp tác và phát triển ở khu vực; đồng thời nêu một số đề nghị cụ thể thúc đẩy hợp tác ASEAN-Trung Quốc trên các lĩnh vực như hợp tác biển phù hợp với tinh thần DOC.[15]

- Ngày 02/4, tại họp báo thường kỳ, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc bảo đảm tự do, an toàn hàng hải tại các tuyến đường biển chiến lược trên thế giới trong bối cảnh các điểm nóng gia tăng hiện nay, NPN Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định: Việt Nam luôn quan tâm đến vấn đề bảo đảm tự do an ninh, an toàn hàng hải trên các vùng biển và khẳng định quan điểm nhất quán về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế trong việc bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.[16]

III. Ý kiến học giả, chuyên gia

- Ngày 25/3, trang Asia Times đăng tải bài viết của Harshit Prajapati với tiêu đề “Vụ tấn công radar Mỹ của Iran làm lộ ra lỗ hổng của Trung Quốc tại Biển Đông”, cho rằng việc Iran phá hủy radar AN/TPY-2 của Mỹ tại Jordan đã để lại bài học đắt giá về lỗ hổng của các hệ thống quân sự hoạt động biệt lập, trực tiếp chỉ ra điểm yếu của Trung Quốc tại Biển Đông. Dù Bắc Kinh đầu tư mạnh mẽ vào năng lực tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) trên các thực thể như đá Chữ Thập, Xu Bi và Vành Khăn, họ vẫn chưa thiết lập được kiến trúc "hệ thống của các hệ thống" tích hợp mạng lưới chặt chẽ. Địa hình các rạn san hô chìm khiến radar của Trung Quốc bị giới hạn bởi đường chân trời và độ cong Trái đất, thu hẹp đáng kể phạm vi phát hiện mục tiêu. Việc thiếu khả năng hiệp đồng tác chiến thời gian thực giữa các nền tảng trên không, trên biển và mặt đất khiến các trạm ISR của Trung Quốc dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công áp đảo. Đây là cơ hội chiến lược để Mỹ và các quốc gia Đông Nam Á thách thức "chiến tranh thông tin hóa" của Bắc Kinh. Vụ tấn công tại Jordan minh chứng rằng nếu không có mạng lưới phòng thủ tích hợp liền mạch, ngay cả những hệ thống đắt giá nhất cũng có thể bị tiêu diệt.[17]

- Ngày 26/3, South China Morning Post (SCMP) đăng tải bài viết của Holly Chik với tiêu đề “Biển Đông chứa bao nhiêu rác thải? Bắc Kinh phô trương sức mạnh giám sát bằng cuộc khảo sát”, cho biết Báo cáo mới nhất từ Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc ước tính có khoảng 93 triệu mảnh rác thải đang trôi nổi trên bề mặt Biển Đông. Dựa trên dữ liệu khảo sát từ 26 trạm quan trắc trên diện tích 3,5 triệu km², các nhà khoa học phát hiện mật độ rác trung bình là 26,5 mảnh/km², với hơn 93% là nhựa (xốp, bao bì) và gỗ. Nồng độ vi nhựa cũng đạt khoảng 0,67 vật thể trên mỗi mét khối. Cuộc khảo sát đã huy động các công nghệ tiên tiến như viễn thám vệ tinh, giám sát tàu bè và khảo sát dưới nước để thu thập dữ liệu về chất lượng nước, khí nhà kính và hệ sinh thái tại 108 hòn đảo và rạn san hô. Đáng chú ý, phạm vi giám sát được mở rộng đến cả các khu vực tranh chấp như bãi cạn Scarborough.Bắc Kinh khẳng định hoạt động này nhằm "bảo vệ sinh thái biển và duy trì ranh giới an toàn môi trường", đồng thời thừa nhận đây là công cụ để "bảo vệ quyền và lợi ích biển quốc gia". Động thái này được giới quan sát đánh giá là cách Trung Quốc phô diễn năng lực giám sát thực thể và khẳng định sự hiện diện dân sự lẫn pháp lý trên diện rộng tại Biển Đông.[18]

- Ngày 28/3, SCMP đăng tải bài viết của Alyssa Chen, cho rằng hợp tác năng lượng giữa Philippines và Trung Quốc tại Biển Đông là không có triển vọng bất chấp việc nối lại Cơ chế Tham vấn Song phương (BCM) tại Phúc Kiến. Các chuyên gia chỉ ra rào cản cốt lõi là sự mâu thuẫn không thể dung hòa giữa Hiến pháp Philippines về quyền tài phán quốc gia và yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh. Thực chất, cuộc đối thoại lần này chỉ mang tính chất quản lý căng thẳng nhằm tránh xung đột vũ trang thay vì đạt được tiến triển thực chất về khai thác dầu khí. Giới phân tích cảnh báo chừng nào các bên chưa vượt qua được những rào cản pháp lý và chủ quyền, mọi nỗ lực hợp tác năng lượng sẽ chỉ dừng lại ở mức độ thăm dò ngoại giao mà không có kết quả thực tiễn.[19]

- Ngày 28/3, trang China Daily đăng tải bài viết của Luo Zhen và Lyu Ming với tiêu đề “Viện nghiên cứu chính sách của Mỹ giăng bẫy bằng chiêu trò xuyên tạc sự thật”, cho rằng bài viết "All Together Now: China's Militia in 2025"[20] của Trung tâm Sáng kiến Minh bạch hàng hải (AMTI) không phải là một đánh giá khách quan và khoa học, mà là công cụ thao túng chính trị để phục vụ cho luận điệu của phương Tây. Bài viết không dựa trên logic và bóp méo sự thật, là sự chính trị hóa ác ý đối với các hoạt động đánh bắt hợp pháp của ngư dân Trung Quốc, quy chụp tàu cá bình thường là “tàu dân binh”, hoạt động “mưu sinh” của ngư dân Trung Quốc bị gắn mác thành "sự bành trướng quân sự". Các tác giả cho rằng các tàu cá hoạt động hoàn toàn theo nhịp điệu tự nhiên của ngành thủy sản, thực hiện nghiêm túc lệnh cấm đánh bắt cá vào mùa hè hàng năm. Đồng thời sự gia tăng hiện diện của lực lượng chấp pháp Trung Quốc tại Biển Đông không phải là “điều chỉnh chiến lược”, mà là phản ánh chính xác sự trưởng thành ngày càng tăng của hệ thống thực thi pháp luật và bảo vệ quyền lợi biển của Trung Quốc[21]./.

[1]https://www.news.cn/politics/20260325/af3cf581549145f88e9548be3120fee1/c.html

[2]https://www.pna.gov.ph/articles/1271907

[3]https://news.cgtn.com/news/2026-03-28/China-Philippines-hold-11th-BCM-meeting-on-South-China-Sea-1LSNhGmbJ3a/p.html

[4]https://www.pna.gov.ph/articles/1272012

[5]https://www.reuters.com/business/energy/manila-beijing-resume-talks-south-china-sea-energy-security-2026-03-28/

[6]https://www.nanhai.org.cn/dynamic-detail/35/17674.html

[7]https://english.news.cn/20260328/393e38e443fe4422a14a83c767760696/c.html

[8]https://www.news.cn/20260326/92fa3e46ee804951ae2238edab2acc7d/c.html

[9]https://www.globaltimes.cn/page/202603/1357796.shtml

[10]https://www.philstar.com/headlines/2026/03/28/2517337/philippines-france-sign-status-visiting-forces-agreement

[11]https://pco.gov.ph/news_releases/pbbm-orders-adoption-of-local-names-for-131-kalayaan-island-features-in-palawan-wps/

[12]https://www.defence.gov.au/news-events/news/2026-03-26/generations-training-south-china-sea

[13]https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/bo-truong-ngoai-giao-le-hoai-trung-dien-dam-voi-bo-truong-ngoai-giao-philippines-59192-1073.html

[14]https://www.qdnd.vn/quoc-te/tin-tuc/tham-van-chinh-tri-cap-thu-truong-ngoai-giao-viet-nam-ireland-1032472

[15]https://baoquocte.vn/cuoc-hop-uy-ban-hop-tac-chung-asean-trung-quoc-lan-thu-27-375993.html

[16]https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/hop-bao-thuong-ky-ngay-02-thang-4-nam-2026-59271-254.html

[17]https://asiatimes.com/2026/03/irans-us-radar-strike-exposes-chinas-south-china-sea-gap/

[18]https://www.scmp.com/news/china/science/article/3347973/how-much-junk-south-china-sea-beijing-flexes-surveillance-muscle-survey

[19]https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3348303/why-revived-china-philippine-talks-wont-lead-energy-cooperation-south-china-sea

[20]Tham khảo thêm tại Bản tin tình hình Biển Đông số 04 từ ngày 11 - 23/02/2026.

[21]https://www.chinadaily.com.cn/a/202603/28/WS69c7264aa310d6866eb405b4.html