Biên giới lãnh thổ

Tin nổi bật:

- Việt Nam phản đối lệnh đánh bắt cá của Trung Quốc tại một số khu vực ở Biển Đông;

- Liên minh xã hội dân sự Atin Ito của Philippines đổ bộ và căng cờ trên đá Hoài Ân;

- Trung Quốc điều khí tài tiến hành tuần tra sẵn sàng chiến đấu, giám sát tập trận Balikatan của Philippines và các nước đồng minh, đối tác.

------------------------------

I. Các sự kiện chính về vấn đề Biển Đông

1. Atin Ido của Philippines đổ bộ lên đá Hoài Ân:

- Ngày 03/5, Liên minh xã hội dân sự Atin Ito của Philippines, do Đại diện Akbayan Dadah Kiram Ismula dẫn đầu đã đổ bộ và căng cờ Philippines trên đá Hoài Ân (quần đảo Trường Sa), bất chấp sự hiện diện dày đặc của các tàu Trung Quốc. Atin Ito tuyên bố rằng đây là hành động phản kháng bất bạo động trước các hành vi của Trung Quốc trong vùng biển của họ và gửi đi thông điệp khẳng định chủ quyền đối với Biển Tây Philippines. Người Phát ngôn (NPN) Hải quân Philippines Roy Vincent Trinidad nhận định rằng việc căng cờ không chỉ là một cử chỉ mang tính biểu tượng mà là một sự khẳng định mạnh mẽ quyền chủ quyền của Philippines, đồng thời giúp lan rộng tiếng nói của ngư dân và cộng đồng người Philippines.[1]

- Ngày 03/5, Hải cảnh Trung Quốc (CCG) đã đổ bộ lên đá Hoài Ân để “thực thi luật pháp và khẳng định chủ quyền”. Hành động này diễn ra sau khi 5 thành viên Philippines bị cáo buộc lên bãi đá này bất chấp các cảnh báo. Trong quá trình tuần tra, Hải cảnh Trung Quốc đã căng cờ Trung Quốc, thu thập bằng chứng về các hoạt động của phía Philippines bị coi là bất hợp pháp và gây hại cho hệ sinh thái. CCG cũng tiến hành dọn dẹp rác thải nhựa do nhóm người Philippines để lại và sử dụng máy dò kim loại để kiểm tra toàn diện bãi đá nhằm ngăn chặn việc cất giấu các vật dụng trái phép.[2]

2. Về cuộc tập trận Balikatan 2026 và phản ứng của Trung Quốc:

- Ngày 05/5, Naval News cho biết, cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu được thông báo ngày 30/4 của Trung Quốc gồm hai tàu khu trục Type 054A - Bayanner (551) và Tongliao (554), tàu hộ vệ Type 056A Hanzhong (648) và máy bay chiến đấu J-16. Một trong hai chiếc J-16 dường như được trang bị một tên lửa hành trình YJ-91. Sự hiện diện gia tăng của Bắc Kinh trong cuộc tập trận Balikatan năm nay bao gồm việc triển khai nhiều tàu chiến và tàu giám sát. Nhóm tác chiến tàu sân bay Liêu Ninh đã hoạt động ở Biển Đông kể từ khi bắt đầu cuộc tập trận do Mỹ và Philippines dẫn đầu.[3]

- Ngày 02/5, hình ảnh do Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ công bố cho thấy thuỷ phi cơ tiên tiến ShinMaywa US-2 của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (JMSDF) đã lần đầu tiên ra mắt trong cuộc tập trận Balikatan, tham gia cuộc diễn tập cứu hộ và sơ tán y tế chung cùng với tàu đổ bộ USS Ashland của Hải quân Mỹ gần vịnh Oyster ở Palawan. Bên cạnh máy bay US-2, Nhật Bản còn huy động tàu khu trục trực thăng JS Ise, tàu đổ bộ JS Shimokita, tàu khu trục JS Ikazuchi, máy bay vận tải C-130H và tên lửa Type 88.[4]

3. Các tin tức liên quan khác:

Trung Quốc:

- Ngày 29/4, Trung Quốc và Australia tổ chức Đối thoại Chiến lược và Ngoại giao lần thứ 8 tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Tại Đối thoại, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định, hợp tác hữu nghị của Trung Quốc với các quốc đảo Thái Bình Dương tuân theo các nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, cam kết thúc đẩy sự phát triển của các quốc đảo và không nhắm vào bất kỳ bên thứ ba nào. Ngoại trưởng Vương Nghị cũng trình bày chi tiết lập trường của Trung Quốc về vấn đề Đài Loan, nhấn mạnh rằng sẽ không bao giờ cho phép bất cứ ai chia cắt Đài Loan khỏi Trung Quốc. Chìa khóa để duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan nằm ở việc kiên quyết phản đối “Đài Loan độc lập”. Ngoại trưởng Australia Penny Wong khẳng định, Australia tuân thủ chính sách một Trung Quốc, không ủng hộ “Đài Loan độc lập” và hy vọng vấn đề Đài Loan sẽ được giải quyết bằng biện pháp hòa bình.[5]

- Ngày 30/4, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết, Hải cảnh Trung Quốc tiến hành tuần tra chấp pháp tại lãnh hải “đảo Hoàng Nham” (bãi cạn Scarborough) và khu vực lân cận. Kể từ tháng 4, Hải cảnh Trung Quốc liên tục tăng cường tuần tra chấp pháp luật tại lãnh hải và khu vực lân cậnbãi cạn Scarborough, xử lý các tàu thuyền xâm phạm trái phép theo quy định, tăng cường hơn nữa việc kiểm soát các vùng biển liên quan, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, quyền và lợi ích ích biển của Trung Quốc.[6]

Anh:

- Ngày 05/5, tài khoản chính thức trên X của Bộ Chỉ huy Liên hợp Thường trực (PJHQ) của Vương quốc Anh thông tin, tàu tuần tra xa bờ HMS Spey của Hải quân Hoàng gia Anh đã thực hiện quyền tự do hàng hải tại khu vực quần đảo Trường Sa. PJHQ khẳng định hoạt động này tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982).[7]

Nhật Bản:

- Ngày 02/5, phát biểu tại Đại học Quốc gia Hà Nội nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) vẫn giữ nguyên giá trị sau 10 năm đề xuất. Bà khẳng định Nhật Bản sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong việc xây dựng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, sự đa dạng và tính bao trùm. Để thích ứng với những thay đổi địa chính trị và công nghệ, Nhật Bản sẽ cập nhật FOIP tập trung vào ba ưu tiên: xây dựng hạ tầng kinh tế thời đại AI; cùng tạo ra cơ hội tăng trưởng; và tăng cường hợp tác an ninh. Đặc biệt, trước cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, Thủ tướng công bố sáng kiến "Power Asia" nhằm tăng cường khả năng phục hồi năng lượng. Trong đó, Nhật Bản và Việt Nam đã đồng ý hỗ trợ lọc hóa dầu Nghi Sơn thông qua bảo hiểm NEXI để đảm bảo nguồn cung dầu thô.Về công nghệ, bà đề xuất "Sáng kiến đồng sáng tạo AI ASEAN - Nhật Bản" và "Khái niệm Hành lang kỹ thuật số FOIP" để phát triển hạ tầng dữ liệu và cáp quang biển. Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh an ninh hàng hải là yếu tố then chốt. Nhật Bản cam kết tiếp tục hỗ trợ nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển cho Việt Nam thông qua việc cung cấp thêm tàu tuần tra và tăng cường chương trình Hỗ trợ An ninh Chính thức (OSA) để duy trì vùng biển tự do, rộng mở.[8]

Đài Loan:

- Ngày 28/4, bà Quản Bích Linh (Kuan Bi-ling), Lãnh đạo Hội đồng các vấn đề biển của Đài Loan đăng trạng thái trên Facebook phản hồi về phát ngôn phản đối của Việt Nam đối với cuộc tập trận “Nam viện số 9” trên đảo Ba Bình, cho biết việc Đài Loan quản lý đảo Ba Bình và Bãi Bàn Than ở quần đảo Trường Sa mang lại cho cộng đồng quốc tế nhiều đóng góp đa phương, bao gồm viện trợ nhân đạo, nghiên cứu khoa học và bảo tồn sinh thái; khẳng định không cho phép vấn đề chủ quyền trở thành trở ngại cho quan hệ song phương. Chuyến thăm đảo này một lần nữa thể hiện quyết tâm của Đài Loan với tư cách là một nhà quản lý có trách nhiệm.[9]

II. Tình hình và hoạt động đối ngoại của Việt Nam liên quan Biển Đông:

- Ngày 02/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam. Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản mong muốn hợp tác chặt chẽ cùng Việt Nam để triển khai Tầm nhìn FOIP. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi đã trao đổi và nhất trí phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN, tiểu vùng Mekong… trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu, cùng đóng góp thiết thực vào việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và trên thế giới.[10]

- Ngày 05/5, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval. Về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai bên nhất trí về duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.[11]

- Ngày 02/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cùng đoàn đại biểu cấp cao hai nước đã tiến hành hội đàm. Hai Thủ tướng nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác thực chất trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, nhất là trong các lĩnh vực trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, quân y, đào tạo, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia… Hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982.[12]

- Ngày 05/5, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước việc vừa qua, Trung Quốc ban bố lệnh cấm đánh bắt cá từ ngày 01/5/2026 đến ngày 16/8/2026 tại một số khu vực ở Biển Đông, NPN Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nhấn mạnh: “Lập trường của Việt Nam đối với lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc ở Biển Đông là nhất quán, đã được khẳng định rõ ràng trong những năm qua. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển được xác lập phù hợp với UNCLOS 1982, tôn trọng quyền của ngư dân Việt Nam hoạt động hợp pháp trong các vùng biển của Việt Nam và các vùng biển ngoài quyền tài phán quốc gia phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, không có các hành động làm phức tạp tình hình, đóng góp cho việc duy trì hòa bình, ổn định, trật tự trên biển dựa trên luật lệ ở Biển Đông”.[13]

- Ngày 30/4, Bộ Quốc phòng Australia đưa tin tàu HMAS Toowoomba của Hải quân Hoàng gia Australia đã tổ chức một buổi chiêu đãi chính thức tại Đà Nẵng, Việt Nam. Sự kiện này nhằm kỷ niệm các chuyến thăm cảng lẫn nhau đầu tiên giữa Australia và Việt Nam, với sự tham dự của đại diện Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, các sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, cùng đại diện từ các đối tác khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và các quốc gia NATO. Tại buổi chiêu đãi, Đại sứ Australia tại Việt Nam, bà Gillian Bird, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác cùng nhau để xây dựng khu vực mong muốn trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng phức tạp.[14]

- Ngày 05/5, tàu Ins Sagardhwani của Hải quân Ấn Độ, do Trung tá Viraat Shiggaon làm thuyền trưởng, cùng 136 sĩ quan và thủy thủ tàu đã cập cảng Quốc tế Cam Ranh, chính thức bắt đầu chuyến thăm tỉnh Khánh Hòa. Chuyến thăm thể hiện thiện chí, tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước, hai quân đội, góp phần duy trì quan hệ hữu nghị, đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ nói chung, quan hệ hợp tác quốc phòng hai nước nói riêng; thúc đẩy hoạt động giao lưu, hợp tác, hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa sĩ quan, thủy thủ hải quân hai nước.[15]

III. Ý kiến học giả, chuyên gia

- Ngày 04/5, trang Channel News Asia đăng tải bài viết của Lee Gim Siong, nhận định quan hệ Trung Quốc - Philippines có dấu hiệu hạ nhiệt sau gần 4 năm căng thẳng, song, đây chỉ là một sự "ổn định có tính toán" thay vì "tái lập" hoàn toàn. Động thái này xuất phát từ nhu cầu thực tế của cả hai bên hơn là sự tin tưởng lẫn nhau. Philippines đang đối mặt với khủng hoảng năng lượng do các cú sốc từ xung đột Trung Đông. Việc xoa dịu căng thẳng giúp Manila mở lại các cuộc đàm phán về khai thác dầu khí chung ở Biển Đông và tạo không gian thuận lợi cho tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) khi nước này đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN. Trung Quốc không thay đổi lập trường về chủ quyền nhưng muốn quản lý rủi ro. Việc hạ nhiệt căng thẳng nhằm ngăn Manila lún sâu hơn vào quỹ đạo an ninh của Mỹ, nhất là sau khi Washington tạm thời triển khai hệ thống tên lửa Typhon tại Philippines. Ngoài ra, Mỹ cũng đóng vai trò quan trọng tác động đến quan hệ Trung Quốc - Philippines. Tuy nhiên các nhà phân tích cho rằng sự ổn định này rất mong manh và chỉ mang tính chiến thuật. Những tranh chấp cốt lõi về chủ quyền và sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc sẽ tiếp tục là rào cản lớn đối với sự bền vững của mối quan hệ song phương.[16]

- Ngày 04/5, trang phân tích Đông Nam Á Fulcrum đăng tải bài viết của Phạm Ngọc Minh Trang và Trần Lê Duy, nhận định sau 10 năm, dù căng thẳng trên thực địa gia tăng và Trung Quốc tiếp tục bác bỏ Phán quyết Toà trọng tài về vụ kiện Biển Đông, giá trị pháp lý của Phán quyết vẫn hiện hữu và tiếp tục định hình hành vi của các quốc gia trong khu vực. Những diễn biến tinh tế trong thực tiễn pháp lý cho thấy Phán quyết này vẫn có tác động lớn đến lập trường và cách thức các bên đưa ra yêu sách biển.Đối với Trung Quốc, nước này có xu hướng sử dụng thuật ngữ của luật biển để củng cố các yêu sách của mình. Thay vì gộp các nhóm thực thể ngoài khơi thành một thể thống nhất như trước đây, vào năm 2024, Trung Quốc chỉ vẽ đường cơ sở xung quanh bãi cạn Scarborough và coi đây là một thực thể riêng lẻ. Đối với các quốc gia ASEAN như Philippines, Malaysia và Việt Nam, Phán quyết đã trực tiếp hoặc gián tiếp định hình các tuyên bố của họ dựa trên UNCLOS 1982. Philippines đã điều chỉnh lập trường để phù hợp với Phán quyết khi không còn đề cập đến các vùng biển "chồng lấn" ở quần đảo Trường Sa. Trong khi đó, Malaysia và Việt Nam trong các đệ trình về thềm lục địa mở rộng (vào năm 2019 và 2024) cũng gián tiếp áp dụng lập luận của Phán quyết năm 2016, cho thấy quan điểm rằng không một thực thể nào ở quần đảo Hoàng Sa có thể tạo ra thềm lục địa mở rộng.[17]

- Gần đây, Viện Nghiên cứu Hoàn Cầu (Grandview Institution) của Trung Quốc đã công bố báo cáo do Lưu Hiểu Bác và Dịch Vô Song đồng tác giả, nhận định về tình hình Biển Đông và các hoạt động thực thi pháp luật của Trung Quốc từ năm 2025. Báo cáo chỉ ra rằng trong suốt năm 2025, Biển Đông ghi nhận nhiều xung đột thường xuyên, song các biện pháp quản lý khủng hoảng còn hạn chế. Các cuộc đối đầu trên biển giữa Trung Quốc và Philippines liên tục diễn ra tại bãi cạn Scarborough, bãi Cỏ Mây, bãi Sa Bin và đá Hoài Ân. Đồng thời, các thế lực bên ngoài do Mỹ dẫn đầu đã gia tăng can dự thông qua tuần tra chung, tập trận và hỗ trợ chính trị cho Manila. Để đáp trả, Bắc Kinh đã thắt chặt quyền kiểm soát thực tế tại các khu vực này. Theo báo cáo, tư thế thực thi pháp luật của Trung Quốc đã chuyển từ phản ứng bị động sang một hệ thống "Bốn trụ cột" toàn diện, duy trì liên tục và có tính thể chế hóa cao. Các trụ cột này bao gồm: thể chế hóa quyền tài phán hành chính, bình thường hóa các hoạt động thực thi pháp luật của Hải cảnh, thúc đẩy câu chuyện quản trị sinh thái, và tăng cường phối hợp giữa Hải cảnh với sự hỗ trợ từ quân đội. Ngoài ra, báo cáo cũng phân tích chiến lược của Trung Quốc đối với các bên liên quan khác. Trong khi tập trung gây áp lực lên Philippines, Bắc Kinh áp dụng cách tiếp cận phân hóa nhằm ổn định quan hệ với Việt Nam, Malaysia và Indonesia thông qua các kênh ngoại giao để kiềm chế mâu thuẫn. Về tiến trình đàm phán COC, báo cáo đánh giá cả Trung Quốc và ASEAN đều có cam kết chính trị cao nhằm hướng tới mục tiêu hoàn tất đàm phán vào năm 2026 dưới nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của Philippines.[18]

- Ngày 05/5, Fulcrum đăng tải bài viết của Ian Storey, cho rằng ý tưởng về việc hợp tác năng lượng giữa Philippines và Trung Quốc tại Biển Đông chỉ là một "ảo tưởng" xa rời thực tế. Dù Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã gợi lại vấn đề này như một giải pháp cho cuộc khủng hoảng năng lượng trong nước, nhưng nỗ lực này đang vấp phải ba rào cản mang tính hệ thống: (i) Hiến pháp Philippines năm 1987 quy định mọi tài nguyên thiên nhiên trong vùng đặc quyền kinh tế phải thuộc quyền kiểm soát của Nhà nước và các liên doanh phải đảm bảo ít nhất 60% sở hữu thuộc về Philippines. Những tiền lệ pháp lý như việc Tòa án Tối cao tuyên bố Thỏa thuận Hợp tác khảo sát địa chấn biển (JMSU) năm 2005 là vi hiến, hay sự đổ vỡ đàm phán thời Duterte do Trung Quốc từ chối công nhận Phán quyết Trọng tài 2016, đã tạo ra một "bức tường" pháp lý kiên cố; (ii) Thiếu niềm tin giữa hai quốc gia. Trong khi Bắc Kinh luôn thúc đẩy “gác tranh chấp, cùng khai thác”, thì những hành động hung hăng trên thực địa như thả bẫy nhiệt hay cáo buộc hủy hoại môi trường tại các bãi cạn chiến lược đã khiến Manila không còn cơ sở để tin tưởng vào một đối tác đối đầu; (iii) Áp lực từ chủ nghĩa dân tộc đang dâng cao tại Philippines khiến bất kỳ nhượng bộ nào về tài nguyên biển đều bị coi là hành động phản bội lại chủ quyền quốc gia và Phán quyết Trọng tài 2016. Do đó, dù đang chịu áp lực lớn về an ninh năng lượng, ông Marcos khó có thể đánh đổi uy tín chính trị để theo đuổi một thỏa thuận thiếu tính khả thi và đầy rủi ro với Trung Quốc[19]./.

------------------------------

[1]https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/986206/ph-civilian-mission-plants-ph-flag-on-pagasa-cay-2-amid-chinese-vessels-presence/story/

[2]https://www.globaltimes.cn/page/202605/1360269.shtml

[3]https://www.navalnews.com/naval-news/2026/05/chinese-navy-anti-ship-bombers-stage-against-balikatan-drills/

[4]https://www.navalnews.com/naval-news/2026/05/japans-us-2-joins-balikatan-exercises-in-south-china-sea/

[5]https://www.fmprc.gov.cn/eng/wjbzhd/202604/t20260430_11903398.html

[6]http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/16458434.html

[7]https://ukdefencejournal.org.uk/british-warship-ignores-chinese-warnings-in-spratlys/

[8]https://japan.kantei.go.jp/105/speech/202605/02fpspeech.html

[9]https://www.facebook.com/biling.kuan/posts/pfbid02X6wLfcp7Esm547LJW8AknFXq3uC7XnkutxrFBobzG95iW13AsNHSJhoh56r5jwuQl

[10]https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tiep-thu-tuong-nhat-ban-102260502182544828.htm

[11]https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tiep-co-van-an-ninh-quoc-gia-an-do-102260506002141007.htm

[12]https://baochinhphu.vn/thu-tuong-le-minh-hung-hoi-dam-voi-thu-tuong-takaichi-nhat-ban-muon-ho-tro-viet-nam-nang-cao-nang-luc-tu-chu-cong-nghe-102260502114441785.htm

[13]https://mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/nguoi-phat-ngon-bo-ngoai-giao-pham-thu-hang-tra-loi-cau-hoi-cua-phong-vien-de-nghi-cho-biet-phan-ung-cua-viet-nam-truoc-viec-vua-qua-trung-quoc-ban-bo-lenh-cam-danh-bat-ca-tu-ngay-0152026-den-ngay-1682026-tai-mot-so-khu-vuc-o-bien-dong-59633-10.html

[14]https://www.defence.gov.au/news-events/news/2026-04-30/sharing-success-south-china-sea

[15]https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-ngoai-quoc-phong/tau-hai-quan-an-do-tham-khanh-hoa-1038042

[16]https://www.channelnewsasia.com/east-asia/china-philippines-bilateral-ties-tensions-south-china-sea-6096811

[17]https://fulcrum.sg/still-legally-relevant-the-south-china-sea-award-after-ten-years/

[18]https://www.grandview.cn/Report/807.html

[19]https://fulcrum.sg/sino-philippine-energy-cooperation-in-the-south-china-sea-a-chimera/