Biên giới lãnh thổ

Sáng ngày 8/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án tổng kết Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã nghe báo cáo tổng kết Nghị quyết số 36-NQ/TW và các ý kiến thảo luận sâu sắc, thực tiễn.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, quá trình đánh giá, tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW cần tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện các nội dung đánh giá, nhận định lớn về kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, chỉ rõ những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, những vấn đề mới, thực tiễn đặt ra. Từ đó làm nổi bật hơn sự cần thiết ban hành nghị quyết mới của Trung ương về vấn đề này.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý cần suy nghĩ rất kỹ về tên gọi của nghị quyết mới. Nếu Nghị quyết 36-NQ/TW mới chỉ là vấn đề kinh tế biển, thì nghị quyết lần này phải bao hàm phạm vi khái quát cao hơn, lớn hơn, bao trùm hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Trung ương khóa XII ban hành Nghị quyết 36-NQ/TW là một quyết sách rất đúng đắn, có tầm chiến lược. Sau 8 năm thực hiện, nhận thức về vị trí, vai trò của biển được nâng lên, hệ thống thể chế, chính sách từng bước đã được hoàn thiện, nhiều ngành kinh tế biển phát triển khá, kết cấu hạ tầng ven biển được tăng cường, đời sống của người dân vùng biển được cải thiện, quốc phòng, an ninh đối ngoại, bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận lại kinh tế biển vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước; một số mục tiêu của Nghị 36-NQ/TW chưa đạt được như kỳ vọng. Các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ (KHCN) và quản trị biển vẫn chậm được tháo gỡ.

Bối cảnh phát triển của đất nước và thế giới đã thay đổi rất sâu sắc. Đại hội XIV cũng đặt ra yêu cầu phát triển rất cao của đất nước, trong đó có vấn đề phát triển và bảo vệ về biển, tiềm năng về biển. Vì vậy, cần thống nhất cao về sự cần thiết xây dựng một nghị quyết mới của Trung ương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, nghị quyết này không chỉ là kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được mà còn phải tạo ra được bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, thể chế và mô hình phát triển biển với tầm nhìn mới của những quyết sách mạnh mẽ hơn cho các giai đoạn phát triển tiếp theo, thực sự là phát triển quốc gia biển mạnh mẽ để xây dựng, phát triển Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ yêu cầu, cần đổi mới tư duy và tầm nhìn phát triển biển trong giai đoạn mới. Trong đó, trọng tâm là phải chuyển mạnh từ tư duy kinh tế biển sang tư duy không gian phát triển biển quốc gia mạnh.

“Biển không chỉ là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế mà phải được xác định là không gian phát triển chiến lược của quốc gia, là nơi hội tụ các lợi ích phát triển quốc phòng, an ninh, KHCN và hội nhập quốc tế một cách rất đầy đủ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Vì vậy, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nghị quyết mới không chỉ trả lời câu hỏi là phát triển các ngành kinh tế biển như thế nào mà phải trả lời được câu hỏi lớn hơn: Việt Nam sẽ khai thác và quản trị, phát huy toàn bộ không gian biển quốc gia thế nào để phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước trong nhiều thập niên tới? Nghị quyết mới cũng phải làm rõ hình hài của một quốc gia biển mạnh trong thế kỷ thứ 21, xác định rõ biển sẽ đóng góp vai trò gì trong việc thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 - 2045 và những năm tiếp theo.

“Mục tiêu đặt ra là phải đủ tầm, đủ khát vọng nhưng đồng thời cũng phải khả thi và có thể lượng hóa được”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, cần phải đặt nội dung này vào vị trí là một trong những động lực phát triển chiến lược trong thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Đại hội đã xác định mục tiêu tăng trưởng cao, nhanh và bền vững trong nhiều năm liên tục. Việc xây dựng nền kinh tế dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Muốn đạt được mục tiêu đó, không thể chỉ phát triển trên không gian đất liền và biển phải trở thành không gian tăng trưởng mới của quốc gia, là nơi hình thành các cực tăng trưởng mới, những ngành kinh tế mới, những động lực phát triển mới cần tiếp tục nghiên cứu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải tiếp cận biển bằng tư duy KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nếu Nghị quyết 36-NQ/TW được xây dựng trong bối cảnh của cuộc khởi đầu cách mạng công nghiệp 4.0 thì nghị quyết mới phải phản ánh những thay đổi sâu sắc của thời đại số.

Theo đó, cần nghiên cứu bổ sung các nội dung về dữ liệu biển quốc gia, bản đồ số đại dương, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị biển, công nghệ biển sâu, công nghệ quan sát biển, hệ thống giám sát biển thông minh, kinh tế biển và các lĩnh vực công nghiệp… Phải xác định rõ KHCN không chỉ là giải pháp hỗ trợ mà phải trở thành động lực chủ yếu cho phát triển biển trong thời gian tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải kết hợp chặt chẽ giữa phát triển với bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ biển. Mọi quy hoạch chiến lược, chương trình phát triển biển đều phải đồng thời phục vụ yêu cầu bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, nâng cao năng lực phòng thủ và bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển.

Cùng với đó, phải quán triệt rất sâu sắc quan điểm phát triển kinh tế đi đôi với củng cố quốc phòng, an ninh. Mỗi công trình kinh tế trên biển đều phải góp phần tăng cường tiềm lực bảo vệ Tổ quốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, phải xây dựng mô hình quản trị biển quốc gia hiện đại. Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quản lý còn phân tán theo ngành, theo lĩnh vực. Trong nghị quyết mới phải có chủ trương, định hướng việc nghiên cứu, đề xuất mô hình quản trị biển hiện đại, thống nhất, liên thông, dựa trên dữ liệu và quy hoạch không gian biển quốc gia. Quản trị đồng bộ mặt biển, đáy biển, lòng đất dưới biển, các đảo, vùng ven biển, vùng trời, trên biển, đảm bảo sự kết nối giữa đất liền với biển, giữa phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, nghị quyết phải thực sự là một nghị quyết hành động. Ngay từ trong quá trình xây dựng nghị quyết, xây dựng chương trình hành động cần xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, những chương trình quốc gia, những dự án động lực, những chỉ tiêu đo lường cụ thể, trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp, từng ngành, từng địa phương. Đã có chủ trương thì phải có chương trình hành động, đã có chương trình hành động thì phải có người chịu trách nhiệm, đã giao trách nhiệm thì phải kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả bằng các sản phẩm cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, các cơ quan có liên quan khẩn trương hoàn thiện Đề án cùng với Chương trình hành động kèm theo để trình Bộ Chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, mục tiêu là xây dựng nghị quyết mới, có tầm nhìn chiến lược dài hạn, tư duy đột phá, tính hành động cao, đưa biển thực sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và khát vọng đến năm 2045, đưa đất nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao./.